Serok Donald Trump, qanûndanêrên Amerîkî û rêberên cîhanê rêz li senatorê Komarî yê Karolînaya Başûr Lindsey Graham girt piştî ku nivîsgeha senator got ku ew roja Şemîyê di 71 salîya xwe de ji ber "nexweşîyeke ji nişka ve" miriye.
Serokê Amerîkayê Donald Trump roja Yekşemê ya sibehê li ser Truth Social derbarê koça dawî ya Lindsey Graham got;
"Senator Lindsey Graham, yek ji mezintirîn mirov û senatorên ku min qet nas kiriye, koça dawî kir!" "Ew her tim dixebitî, û ew welatparêzek rastîn ê Amerîkî bû. Lindsay dê pir bêriya we were kirin."
Nivîsgeha Senator Graham roja Yekşemê demjimêr 2ê sibehê bi dema Washingtonê daxuyanîyek weşand û got ku ew roja Şemîyê êvarê "piştî nexweşîyeke kurt û ji nişka ve" miriye. Daxuyanî îşaret bi wê yekê da ku malbata wî "di vê demê de duayan bilind dinirxîne û di vê dema ku nayê bawerkirin duyaên taybet pêşek dike."
Graham Qet Hevjînî Pêkneanîye û Ti Zarokên Wî Tune ne
Serok Trump, di hevpeyvînek bi CNN re roja Yekşemê serê sibê, got ku Graham roja Şemiyê êvarê li dora demjimêr 6:30 êvarê bi dema Rojhilatê telefona wî kiriye û li halê wî pirsîye û hes kiriye ku Graham baş e. Serok Trump mirina Graham wekî "trajediyek" bi nav kir.
"Çi windahiyek bi êş." Ew siyasetmedarekî mezin bû, mirovekî xwezayî bû, kêm kes wek wî bûn," Serok Trump got.
Cîgirê Serokê Amerîkayê JD Vance, ku berî bibe cîgirê serokê di Senatoyê de bi Graham re xebitî, wê pesna Graham da û rêz li wî girt û got, jiyan, rêberî û bandora wî di siyaseta Amerîkayê de jîhatî bûn.
Graham berê parêzer bû, efserekî Hêzên Esmanî û endamê Hêzên Zêrevanîya Niştîmanî bû, Neteweyî ya Karolînaya Başûr e (Soth Caroline) bû, ew dema ket nava siyasetê yekem car di hilbijartinan de weke nûnerê wîlayetê serkeftin bidest xist.
Di sala 1994an de, ew wekî kongresman di hilbijartina Meclîsa Nûneran a de bi ser ket, çar xûlan xizmet kir, berî ku di sala 2002an de ji bo Senatoyê yekem ji çar xûlên li pey hev bi dest bixe.
Graham di gelek komîteyên bi bandor ên Senatoyê de xizmet kir, di nav de Komîteya Tezmînatê ya Senatoyê, Komîteya Dadweriyê ya Senatoyê, ku ew serokê wê bû, û Komîteya Jîngeh û Karên Giştî ya Senatoyê. Di demên dawî de, Graham serokê Komîteya Budçeya Senatoyê bû.
Graham di sala 1955an de li bajarekî piçûk ê navenda Karolînaya Başûr ji dayik bû ku dê û bavê wî xwedê xwaringehekê bûn. Ew bi rola xwe ya bi bandor di Kongresê de ê di dîzayînkirina siyaseta derve ya Amerîkayê û parastina neteweyî de dihat nasîn.
Graham kesekî bihêz bû. hevalbendê Dewleta Îsraîlê bû û piştgirîya leşkerî û dîplomatîk a bihêz a Amerîkî ji bo dewleta Îsraîlê pêşniyar dikir. Ew her wiha rexnegirekî tund ê rejîma terorîst a Îranê bû û piştgirekî dengbilind ê biryara Trump a destpêkirina êrîşeke hevbeş bi Îsraîlê re li dijî rejîmê di Sibatê de bû.
Senatorê rehmetî her wiha piştgirekî sereke yê Ukraynayê bû di Kongres û senatoyê de, û tedbîrên tundtir ên Amerîkî li dijî Rûsyayê pêşniyar dikirin, ji ber dagirkirina welatê cîran Ukraynayê.
Graham çend demjimêr berî nexweş bikeve ji Ukraynayê vegeriyabû Amerîkayê. Ew roja Înê li Kîevê bi Serokê Ukraynayê Vladimir Zelensky re civiya da ku hewldanek qanûnî ya dualî ya Amerîkî pêş bixe da ku cezayan li ser Rûsyayê tundtir bike da ku zextê li Moskowê bike ji bo ku şerê wê yê li dijî Ukraynayê rawestîne.
"Me bi Koşka Spî re li ser projebiyareke cezayên Rûsyayê ku ew piştgirî dikin, lihevkirinek çêkiriye." Ev tê wê wateyê ku ew ê bibe qanûn," Graham roja Înê li Ukraynayê got.
Ev wekî destpêşxerîya dawî ya siyaseta derve ya girîng a Graham tê hejmartin.
Wî got ku pakêta cezayan "amûrek" bû ji bo Serok Trump da ku şer bi dawî bike.
Serokê Ukraynayê Volodymyr Zelenskyy xemgînîyek kûr ji ber mirina Senatorê Amerîkî Lindsey Graham anî ziman, ew wekî piştgirek dilsoz yê Ukraynayê û lehengek azadiyê bi nav kir.
Di peyamek sersaxiyê de ku li ser X'ê hatî weşandin, Zilenskyy got ku ew ji ber mirina Senator Graham "pir xemgîn" e. "Ew parêzvanek rastîn ê azadîyê û nirxên ku cîhana me ewletir dikin bû," wî got.
Serokê Ukraynayê got jî, Graham ji destpêka dagirkirina Rûsyayê ya welatê wan de li kêleka Ukraynayê rawestiyaye, û destnîşan kir ku senator ji destpêka şer ve deh caran serdana welêt kiriye.
Zilenskyy got ku mirina Graham ne tenê ji bo Amerîkayê lê ji bo civaka navneteweyî jî windahiyek mezin bû.
Serokwezîrê Îsraîlê Benjamin Netanyahu nivîsand ku Graham jiyana xwe ji bo parastina Amerîkayê, xurtkirina têkiliyên di navbera Îsraîl û Amerîkayê de û piştgiriya cîhana azad terxan kiriye.
"Îsraîl yek ji hevalên xwe yên herî mezin winda kir, Amerîkayê welatparêzekî mezin winda kir, û min jî hevalekî delal winda kir," Netanyahu got.
Serokê Piraniya Senatoyê John Thune got ku ew ji ber koça dawî ya heval û hevkarê xwe Lindsey Graham xemgîn e, wî ji bo dehan salên xizmeta di Hêza esmanî û Kongresê de pesna graham da.
Thune, di postekê de li ser Xê got ku ew parêzvanek bihêz yê Amerîkayê bû,hevalbendek bihêz yê welatên azadîxwaz ên li çaraliyê cîhanê bû.
Senatora Demokrat Amy Klobuchar got ku ew ji ber mirina Graham şok bû û amadebûna wî ya ji bo girtina rîskên siyasî, di nav de piştgiriya wî ji bo Ukrayna û penaberên Afganî, destnîşan kir.
Klobuchar di postek li ser X'ê de got, "Lindsey ji bo jiyanê û Senatoyê hewesek hebû ku meriv dixwest bi wê re li ser pêşnûmeyekê bixebite an jî qet nebe li ser wê gotûbêjan bike. Wî kêfxweşî dianî nava karê xwe li Senatoyê."
Graham di sala 2016an de ji bo pêşbirka serokatiyê ya Komarî berbijêr bû, lê paşê xwe vekişand.
Wî di Hezîranê de pêşbirka seretayî ya Komarî qezenc kiribû da ku ji bo hilbijartinên Mijdarê yên Medtrem di Senatoyê de ji bo xula pêncemîn berbijêr bibe.
Mirina wî tê wê wateyê ku parêzgarê Komarî yê Karolînaya Başûr, Henry McMaster, dê senatorekî demkî destnîşan bike da ku kursiya vala ya Senatoyê ji bo mayîna dema Graham, ku di Çile de diqede, tijî bike.
Tê çaverêkirin ku Komarî meha bê hilbijartinek din a sereke li dar bixin da ku berbijêrek li şûna wî ji bo kursiya Senatoyê bibînin.
Koşka Spî û li gor fermana Serok Trump, roja Yekşemê ji bo rûmeta Graham û weke xemgînî ala Amerîkî bi nîvî anî xwar.