Wezîrê Derve Marco Rubio "Zêdetirî 60 salan e, rejîma Kûbayê sponsora sereke ya çepgirîya radîkal û li gor Amerîkayê Cîhana Sêyemîn bûye. Wezareta Derve dîroka tevahî ya sîxurî û serhildêrîya Kûbayê li welatê me eşkere dike. Gelê Amerîkî mafdar e ku vê yekê bizanibe."
Dewleta Serhildêr
Nêzîkî 70 salan e, rejîma Kûbayê helmeteke domdar a serhildêrîyê li dijî Amerîkayê meşandiye. Ew helmeta ku ketiye astên herî bilind ên hikûmeta Amerîkî, nifşên çalakvanên Amerîkî kom kiriye û perwerde û seferber kirine, piştgirî daye pêleke bêhempa ya terorîzma çepgir li ser axa Amerîkî, û karên îstîxbarata biyanî yên herî domdar û zirarmend di dîroka Amerîkî de pêk aniye.
Helmeta Kûbayê ya li dijî Amerîkayê bêhempa ye. Ew helmeteke veşartî û ne rêk û pêk e - heta di lûtkeya hêza xwe ya leşkerî de jî, Havana qet ne xwedîya şîyanên têkbirina Amerîkayê bû di pevçûneke çekdarî ya kevneşopî de. Di şûna wê de, Kûbayîyan mînakeke nû ji bo şerekî demdirêj ê têkdanê ku bi rêya sîxûrî, derbasbûnên nepenî, têkdan, torên bi rêya wekîlan û binesazîyek şoreşgerî ya dîzaynkirî ku ji bo Amerîkayê li dijî xwe bikêşe provokasyonê, hatîye rêxistin.
Berevajî her alîyekî din ê dewleta têkçûyî ya Kûbayê, vê mînaka Kûbayê serkeftinek berbiçav bi dest xistiye. Zêdetirî nîv sedsalek e, ev welatê giravê yê piçûk bi aborîyeke lawaz û têkçûyî di dilê toreke berfireh a ku xebata xwe kişandîye nava nîva cîhanê.
Kûbayîyan bi deh hezaran gerîlayên çepgir perwerde û çekdar kirin, serpereştîya serhildanên tundûtûj ên ku gelek parzemîn xistin nav bêserûberîyê de kirin, û piştgirî dan êrîşên tundrê yên kujer li seranserê axa Amerîkayê. Girav bi xwe bû bendera ewle ya sereke ji bo terorîstên reviyayî yên Amerîkî - ku ji ber bombebaran, dizîyên çekdarî û kuştinan ji dadmendîyê direviyan wî welatî- û her weha bingeheke operasyonê ya pêşverû ji bo komeke hêzên biyanî yên dijminane bi rê ve dibin. Ajanên Kûbayî ketine astên jorîn ên Wezareta Derve, Civata Ewlekariya Neteweyî û Pentagonê, bi dehsalan bi dizî xebitîn bêyî ku werin tespîtkirin.
Lê qada herî serketî û mayînde ya helmeta Kûbayê ya li dijî Amerîkayê li enîya şerê îdeolojîk pêk hatiye. Ji salên 1960an ve, rejîm wekî dilê lêdana cureyekî nû û cuda yê Marksîzmê xizmet kiriye, ku li dora kîn û nefreteke bingehîn a li dijî Amerîkayê û Rojavaya toreke berfireh hatiye avakirin. Kûbayîyan xwe terxan kiriye û seferber kiriye ji bo hevpeymanîyeke gerdûnî ya çalakvan, rewşenbîr û komên siyasî li dora wê armancê, toreke şoreşgerî ya berfireh ava kirin ku beşek nehevseng ji tevgerên tundrê yên herî navdar û bibandor ên Amerîkayê, ji Black Panthers û Weather Underground bigire heya Antîfa, derket holê.
Îro, ew tor berdewam dike û dixwaze ku têkilîyên xwe bi rêxistinên bihêz ên ne-qezencgir ên çepgir, bi komî li dijî ICE, komên sosyalîst û rêxistinên çekdar ên Marksîst li seranserê Amerîkayê bikar bîne.
Ji salên xwe yên destpêkê yên desthilatdarîyê ve, rejîma Kûbayê bawer kiriye ku man û berjewendîyên wê yên stratejîk bi pêşveçûna çepgirên şoreşger ên di nava Amerîkayê de bi awayekî bihêz û bi bawer girêdayî ne. Ev bawerî yek ji prensîbên zindî û dînemoya siyaseta derve ya Kûbayê bûye heya roja îro.
Lê berevajî piraniya dewletên din ên neyar, hewldanên Kûbayê ji bo darêjtina siyaseta Amerîkî ne tenê ji hêla berjewendîyên jeopolîtîk ên madî ve têne rêvebirin. Kûbayîyan her gav şoreşa li Amerîkayê wekî armancek ji xwe re dîtine. Ne pêkan e ku Kûbaya nûjen were naskirin bêyî ku pêşî ev karakterê bêhempa û cihêreng were têgihiştin. Ji damezrandina wê di sala 1959an de, sedema hebûna rejîmê li Havanayê hinardekirina tundûtûjî ya komunîzmê bo derveyî welêt bû. Lê armanca wê ya rastîn - ji her dijminekî din zêdetir wê her dem Amerîka dijmin dîtiye.
Şêweyê diyarkirî û taybet ê Marksîzmê ku hikûmeta Kûbayê alîkarîya pêşxistin û belavkirina wê kir, bi awayekî bêhempa ji bo vê armancê guncaw bû. Her çend komunîzma Sovyetê pir caran ji hêla fikarên hêzên mezin ên pratîkî ve dihat rêvebirin - parastina împaratorîya Sovyetê û parastina berjewendiyên wê yên madî li çaralîyê cîhanê - cîgirê wê yê Kûbayî li dora hizra"rizgarkirina" Başûrê Cîhanî ji zordarên kolonyalîst ên Rojavayî ve hate avakirin. Di hişê Kûbanîyan de, tenê rêyek ji bo vê armancê hebû: hilweşandina rejîma emperyalîst a Amerîkayê.
Wêneyê naskirî yê Kûbayê wekî dewleta paşgir a Yekîtîya Sovyetê di rewşa herî baş de wênek ne temam e. Her çend Havanayê di seranserê Şerê Sar de hevkarîyek nêzîk bi Moskoyê re domand û ji bo hewcedarîyên madî yên bingehîn xwe dispêre piştevanîya Rûsyayê, Kûbayî qet ne tenê wekîlekê Sovyetê bûn. Bi rastî, di nîva duyemîn ê sedsala bîstan de, Kûba û Yekîtîya Sovyetê di tevgera Marksîst a cîhanî de bûn cemserên pir cuda. Komunîzma Kûbayî bû alîkar ku formeke çepgirîya şoreşger a cihêreng û bi taybetî metirsîdar ava bibe - ku li dora nijadperestî, civakî û heta şaristanî kom bibe, ne li dora pevçûna çîna aborî - ku dê xwe wekî koma serdest a radîkalîzma çepgir li çaralîyê cîhanê nîşan bide.
Her çendî hilweşîna Yekîtîya Sovyetê û guhertinên kûr ên aborî û siyasî li Çînê bi piranî modela komunîzma Sovyetê ji holê rakir, projeya Marksîst a Kûbayê ne tenê sax ma, lê geş bû. Hêza sazûmanî ya Lenînîzm, Stalînîzm, û fikra Mawîzimê - bi kêmanî di formên wan ên ortodoks ên eslî de - bi giranî kêm bûye. Lê projeya îdeolojîk a Castro niha di nav derdorên çepgir de hem di nav û hem jî li derveyî Rojava de tiştek nêzîkî serdestîya îdeolojîk yê tê hezkirin e. Di destpêka sedsala bîst û yekê de, Havana cihê xwe wekî paytexta îdeolojîk a çepgirên radîkal ên nûjen dîtbû.
Navneteweyî ya Dijî Amerîka
Havanayê [torên xwe yên îstîxbaratî û torên baladestîya xwe li nava Amerîkayê] bikar anîye da ku bi hevpeymanîyeke nû ya rejîm, tevger û aktorên dij-Amerîkî re hevpeymanan ava bike. Her çendî ew tora xwe di nav nifşê siberojê yê çalakvanên çepgir ên Amerîkî de berfireh û zindî ye jî, wê her weha hevkarîyên nû - an jî yên kevin kûrtir û ji nû ve bikar anîne - bi hikûmet û tevgerên din ên biyanî yên li çaralîyê cîhanê re çêkiriye. Li gorî raporan, Çîn û Rûsyayê di sê salên borî de ajanên xwe yên îstîxbaratê li giravê sê qat zêde kirine.
Ji ber vê yekê gefên ku ji hêla tora Kûbayê di nava Amerîkayê de têne çêkirin, bi saya tora wê ya li derve bihêztir dike. Rejîm berdewam dike ku wekî hêzeke zêdetir ji bo hevpeymanîyeke dijî Amerîkî ya pir berfirehtir tevbigere, xwe wekî qadek ji bo rêzek berfireh ji dijberên biyanî bicîh dike da ku operasyonan li dijî Amerîkayê pêk bînin. Di heman demê de, Kûba wekî cureyek xizmetkirina li dijî Amerîka dixebite, gihîştina wan bi bandor û îstîxbarata navxweyî ya li Amerîkayê peyda dike û têkilîyên bi kom û tevgerên Amerîkî re hêsan dike. Torên Kûbayê dibe destek ji bo ku Îran, Rûsya û gelek rejîmên din xizmet dikin da ku bandorê li seranserê herêmê bikin.
Rêxistinên Alîgirên Kûbayê
Rejîma komunîst a Kûbayê bi rêya toreke rêxistinan, di nav de yên ku bi rejîmê re xizmên îdeolojîk parve dikin û yên din ên ku bi îstîxbarata Kûbayê re bi hevkarîyek rasterast dixebitin, helmeta xwe ya serhildêr li dijî Amerîkayê dimeşîne. Ew rêxistin jî evin:
- Enstîtuya Kûbayê ya Dostanîya bi Gelan re
- Tora Neteweyî ya Kûbayê
- Komeleya Hiqûqnasên Neteweyî
- Foruma Gel
- Koda Pink (Code Pink)