Dîplomatên payebilind ên G7 roja Yekşemê gihîştin bajarokê Japonî yê Karuizawa ji bo danûstandinên ku dê di bin bandora du qeyranan de bin: Zexta zêde ya Çînê li ser Taywanê û şerê Rûsyayê li Ukraynayê.
Wezîrên derve bi trêna beza hatin ji bo gotûbêjan ku dê qonaxa lûtkeya serokan li Hîroşîmayê meha bê saz bike.
Kêmasiya kêşeyên ku werin nîqaş kirin tune ye, lê bûyerên herêmî yên vê dawiyê dibe ku balê bikşîne ser Asyayê.
Civîn tê çend rojan piştî ku Çînê rahênanên leşkerî yên mezin li derdora Taywana xwerêveber bi dawî anî, û piştî ku Koreya Bakur mûşekek nû ya balîstîk a navparzemînî avêt.
Japonê mêhvan dixwaze ku kêşeyên herêmî di rojevê de bin, û dê tekezî li ser baweriya xwe bike ku êrişa Rûsyayê ser Ukraynayê hewcedariya hişyariyê li Asyayê zêde dike.
Berpirsekî hikûmeta Japonî beriya danûstandinan got: "Helwesta bingehîn a Japonê... li ser Ukraynayê ew e ku ewlehiya Ewropa û ya Hind-Pasîfîkê ji hev cuda nayên gotûbêj kirin...Ew bi hev ve girêdayî ne."
G7 bi rêkûpêk li hember hewildanên desteserkirina Taywanê hişyarî da Çînê, û endamên takekesî di rojên dawî de hişyarî dan.
Wezîra derve ya Almanyayê Annalena Baerbock roja Înê li Pekînê got: "Zêdebûna leşkerî li Tengava Taywanê... dê ji bo tevahiya cîhanê bibe senaryoyeke tirsnak."
Lê piştî şîroveyên vê dawiyê yên Serokê Fransa Emmanuel Macron dê li ser zimanê komê ji nû ve bal were kişandin.
Îsrara wî, piştî sefera Pekînê, ku divê Ewropa xwe ji "krîzên ku ne yên me ne" dûr bixe, di nav hevalbendên Parîsê de hêrs bilind kir, di heman demê de karbidestên Çînî kêfxweş kirin.
Parîs ji bo nermkirina reaksiyonê xebitî, israr kir ku nêrînên Fransa nehatine guhertin, û piraniya çavdêran li bendê ne ku grûp helwêstên berê dubare bike û hişyarî da Çînê li dijî "guhartina statukoya heyî bi zorê".
Çavkanî: AFP