Serokê Amerîkayê Donald Trump dikeve sala duyemîn a seroktîya xwe, ku heta niha bi çareserkirina nakokîyên li derveyî welêt, sepandina bacên gumrikê yên berfireh û fermandayîna operasyonên leşkerî li dijî terorîstên narkotîkê hatine nîşandayîn.
Trump dibêje ku wî di sala 2025an de heşt şer çareser kirine, hewldana wî ya herî bilind plana wî ya aştiyê ya Gazayê ye ku piştî şerê du salan ê di navbera Îsraîl û koma terorîst a Hamasê de, bi peymaneke agirbestê misoger kir.
Nakokîyên din ên ku wî di çareserkirina wan de roleke pêşeng lîstîye ew in ên navbera Azerbaycan û Ermenistanê, Komara Demokratîk a Kongoyê û Rwanda, Îran û Îsraîl, û Tayland û Kambodyayê.
Di posteke bi boneya salvegerê de, Wezîrê Derve Marco Rubio li ser X’ê nivîsand ku Trump di salekê de "bi wêrekî bi rêya hêzê li pey aştîyê çûye û serwerîya Amerîkayî ji nû ve bi dest xistîye."
Trump hewldanek nû kirîye da ku Rûsya û Ukrayna li hev bikin ku li ser peymaneke aştîyê ji bo bidawîkirina şerê êrîşkar ê Rûsyayê li hev bikin. Çarçoveyeke aştîyê ya reşnivîseke Amerîkayî bûye mijara civînên cuda yên vê dawîyê di navbera rayedarên Amerîkayî û berpirsên alîyên şer de.
Di hefteyên dawî de, Trump bang li rayedarên Îranê kir ku dev ji kuştina xwepêşanderên ku li seranserî welêt derketine kolanan berdin. Wî got ku hemî bijare, di nav de çalakîya leşkerî, li ser maseyê ne.
Trump di sala xwe ya yekem de bi rêya fermanên cîbicîkar û kiryara leşkerî li dijî gumanbarên narkotîkê, hewlên xwe yên ji bo şerê li dijî qaçaxçîtiya madeyên hişbir zêde kir.
Di destpêka vê mehê de, wî ferman da operasyoneke leşkerî ya Amerîkayî ji bo girtina dîktatorê Venezuelayê Nicolas Maduro, ku li Amerîkayê bi sûcên terora narkotîk û çekan re rû bi rû ye.
Beşekî sereke yê siyaseta derve ya Trump di sala xwe ya yekem de sepandina "bacên beramberî" yên berfireh li ser bi dehan welatan bû, di demekê de ku rêvebirîya wî armanc dikir ku bazirganîya cîhanî veguherîne û kar û berhemhênana Amerîkayî pêşve bibe.
Herî dawî, wî vê hefteyê got ku ewê bacên 10% li ser heşt welatên Ewrupayî yên ku bi hev re li dijî desteserkirina Greenlandê ji hêla Amerîkayî ve ne, ferz bike, ku serok tekez kiriye ji ber pêwîstîya wê ya stratejîk ji bo ewlehîya netewî girîng e.
Derbarê alîkarîya biyanî, Koşka Sipî di Tebaxê de betalkirina nêzîkî 5 milyar dolar alîkarî û fînansekirina rêxistinên navnetewî ragihand ku got ew "Yekem Pêşîneyên Amerîkayê" yên Trump binpê dike.
Rayedarên rêvebirîya Trump got ku Ajansa Geşepêdana Navnetewî ya Amerîkayê (USAID) pereyên bacderan bikar anîne da ku înîsiyatîfên ku "dijberî nirxên Amerîkayî bûn û xirabtirîn nêrînên lîberal ên USAID’ê temsîl dikirin" fînanse bike.