Dosyaya Qaçaxtîya Petrolê li Curf el-Sexer a Îraqê: Parleman û Hikûmet Çi Dikin?

Dîmeneke çekdarên Ketayib Hezbullah li Curf el-Sexer

Dosyeya qaçaxtîya petrolê li Curf el-Sexer li Îraqê gihîştiye qonaxeke nû, di demekê ku parlemana Îraqê vekolîn û civînên xwe yên ji bo eşkerekirina rastîyên vê dosyeyê didomîne.

Serokê parlemana Îraqê Heybet El-Helbûsî ragihand: "Dê ji parlemanê pêşniyar û encamûn vekolînan ji bo Serokwezîr werin derxistin. Tu alîyekî siyasî, çekdarî yan eşîrî di ser yasayê re nîne, îro yasa di ser her kesî re ye û tu kes di ser yasayê re nîne."

Helbûsî, serokatîya civîna sêyem a wê komîteyê kir ku derbasî navçeya Curf el-Sexerê bûbû û li gorî Fermana Parlemanê ya hejmar 198 hatiye pêk anîn.

Herêm Kemal Axa: Komîteya vekolînê dê di du rojên pêş de xarê xwe bi dawî bîne

Li gor endamê Komîteya Petrol û Gazê li parlemana Îraqê, Herêm Kemal Axa, civîn bi amadebûna wezîrên Berevanî û Navxwe, Rêveberê Nivîsîngeha Fermandarê Giştî yê Hêzên Çekdar, Cîgirê Wezîr bo Karûbarên Îstîxbaratê, Cîgirê Wezîr bo Karûbarên Ewlehiya Federal û hejmarek ji fermandarên ewlehiyê yên peywendîdar û efserên derbasî navçeya Curf el-Sexerê bibûn birêve çû.

Herêm Kemal Axa

Parlamenter Kemal Axa ji Dengaê Amerîka re got ku civînên komîteya vekolîna rastîyan li ser dosyeya herêma Curf el-Sexer hîn jî didomin.

Wî diyar kir ku di heman demê de civînek bi şanda Wezareta Çavkanîyên Xwezayî ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê re jî dê li Bexdayê were lidarxistin li ser mijara qeçaxtîya petrolê.

Li gorî Kemal Axa, komîte ji heft serokên komîteyên parlemanê pêk tê û ji alîyê serokê komîteya ewlehî û berevanîyê Xalid el-Ubeydî ve tê rêvebirin.

Kemal Axa dibêje ji ber ku lêkolîn û berhevkirina agahiyan hîn temam nebûye, komîte pêwistî bi demê ye û hêvî dike ku di nav du rojên pêş de sawî bi karê xwe bîne.
Hikûmeta Îraqê, gefa "paqijkirina" herêma Curf el-Sexerê ya li başûrê Bexdayê ji "her aliyekî ku destkariya petrolê dike" xwar.

Berdevkê Hikûmetê Heyder El-Ebûdî, îro Sêşemê di konferanseke rojnamevanî de tekezî li ser biryardarîya hikûmetê kir ji bo "paqijkirina Curf el-Sexerê ji her alî yan jî grûpeke ku destkariya vê samanê stratejîk dike."


El-Ebûdî herwiha da zanîn ku Encûmena Wezîran dê "sîstemeke dronan ji bo Dezgeha Dijî-terorê bikire da ku rê li ber her êrîşeke li ser parzûngeh û sazîyên giştî yên girîng bigire." Ev pêngav hevdem e ligel biryarên ji bo bilindkirina amadebaşiyê û şopandina qaçaxçîtiyê li seranserê Îraqê.

Berî daxuyanîyên El-Ebûdî jî, serkirdeyê di nav "Ketaîb Hizbullah" de Ebû Talib El-Seîdî di nav Curf el-Sexerê de konferanseke rojnamevanî li dar xist û çîroka komîteya lêkolînê ya derbarê hebûna qaçaxçîtiyê de red kir.
El-Seîdî got ku "Îraq li ber deriyê krîzeke mezin e, û tê xwestin ku xwîna welatiyên yek niştimanî were rijandin." Ê li dawîyê got: "Em ê ji Curf el-Sexerê dernekevin, her çiqas bûhayê wê jiyana me jî be."

El-Errar: Hikûmeta el-Zeydî di Çareserkirina Dosyeya Curf es-Sexer de Cidî ye

Şîrovekarê siyasî Ziyad el-Errar dibêje ku Hikûmeta Serokwezîr el-Zeydî di çareserkirina dosyaya Curf el-Sexer de, tevî hemû aloziyên wê, cidî ye.

El-Errar got Dengê Amerîka ku şandina komîteyekê û ketina wê di nav vê herêmê, ji sala 2014an ve yekem gav e ji vî rengî ku hikûmetek bi biryara xwe ya fermî li herêmê pêk aniye.

Ziyad el-Errar, Şîrovekarê siyasî

Li gorî wî, dosyeya Curf el-Sexer gelek alî hene, di nav de mijara vegerandina koçberan, hebûna çekan û qaçaxçîtiya petrolê.

Wî herwiha got ku tevî alozbûna rewşê, armanca van hewldanan ew e ku hêzên çekdar ji herêmê derkevin û li ser vê yekê lihevkirinek di navbera her du aliyan de pêk were.
El-Errar diyar kir ku Serokwezîr el-Zeydî divê van gavên xwe bidomîne, nemaze di warê şerê li dijî gendeliyê û çareserkirina dosyeya çekan de.

Îsam el-Feylî: Dorpêçkirina Curf el-Sexer Gaveke ji bo Vegerandina Desthilatdariya dewletê ye

Ji alîyê xwe ve şîrovekarê siyasî yê Îraqî, Îsam el-Feylî, dibêje ku dorpêçkirina herêma Curf el-Sexer û astengkirina derketin û ketina wê, gaveke praktîkî ye ji aliyê Hikûmeta Îraqê ve, da ku pêşî li çalakiyên hêzên çekdar ên ku li derveyî kontrola dewletê dixebitin were girtin.

Şirovekar Îsam Feylî

Feylî ji Dengê Amerîkayê re got ku herêma Curf el-Sexer, ku rûbereke wê nêzî 650 kîlometre çargoşe ye, ji aliyê stratejîk ve girîng e. Ew dibêje ku di vê herêmê de depoyên çekan, kargeh û baregehên perwerdehiya leşkerî hene û ji ber cihê wê yê jeostratejîk, girîngiyeke taybet di girêdana navçeyên navîn û başûrê Îraqê bi parêzgeha Enbarê re heye.

Feylî herwiha dibêje ku el-Zeydî dixwaze serdema xwe bike destpêkeke nû ji bo vegerandina desthilatdarîya dewletê û yekbûna biryarên ewlehiyê ji aliyê saziyên fermî ve.